Wat het is
Het CCTB werd opgesteld op initiatief van de Waalse Regering en het Permanent Overlegcomité van de Bouw, met een uitdrukkelijk doel: beschikken over een gemeenschappelijke taal voor alle actoren van de sector, voor elk type uitvoeringsopdracht en elk type programma. Het bestuur ervan verenigt zo de overheid en de sector.
Drie kenmerken onderscheiden het.
Het beoogt zowel publieke als private opdrachten. Het is geen document voorbehouden aan aanbestedende overheden, ook al wordt het daar het meest gebruikt.
Het dekt nieuwbouw en renovatie, met clausules die in de loop van de versies zijn toegevoegd over hergebruik, grond- en afvalbeheer, circulaire economie en elektromobiliteit.
Het gaat vergezeld van een catalogus van referentiedocumenten, die de aangehaalde normen en regelgeving opsomt, behandeld in het artikel over de catalogus van referentiedocumenten.
De exacte draagwijdte
Dit is het punt dat het vaakst wordt benaderd, en de meest verspreide vergissing verdient te worden benoemd. Het kader is niet overal en voor iedereen verplicht.
Het CCTB heeft gezag als algemeen referentiedocument voor overheidsopdrachten en gesubsidieerde werken van de overheidsdiensten van Wallonië en van de Federatie Wallonië-Brussel.
Twee preciseringen dringen zich op.
De Federatie Wallonië-Brussel is niet het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is een gemeenschap, onderscheiden van het gewest, en zij beschikt over gebouwen in beide gewesten. Een beslissing van haar Regering van mei 2014 keurde het beginsel goed van één referentiebestek voor werken uitgevoerd door of voor haar rekening, alsook voor werken die zij voor minstens vijftig procent subsidieert.
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest heeft het CCTB geen enkel reglementair statuut. Het wordt er als feitelijke referentie gebruikt en door de gewestelijke documentatie aangehaald, maar niets legt het er op. Schrijven dat het CCTB in Brussel geldt, is onjuist.
Wie het gebruik kan opleggen
Naast de teksten die het binnen hun omvang verplicht stellen, kan het CCTB contractueel worden opgelegd. Het gebruik wordt dan verplicht door de wil van de partijen.
Niets belet een ruimer gebruik dan wat de officiële beslissingen voorzien. Het gebruik van het CCTB kan op eigen initiatief worden opgelegd door een bouwheer, door een ontwerper of door een subsidiërende overheid.
Eén voorbeeld documenteert die uitbreiding: een kennisgeving van de Waalse Huisvestingsmaatschappij van december 2019 legde het gebruik ervan op aan de sociale huisvestingsmaatschappijen vanaf 1 januari 2020, voor het technische deel. De werkelijke draagwijdte overstijgt zo het reglementaire toepassingsgebied.
Voor een bouweconoom of architect luidt de praktische vraag dus niet "is het CCTB verplicht" maar "legt deze opdracht het op". Het antwoord staat in de opdrachtdocumenten, niet in een algemene tekst.
| Aspect van het CCTB | Inhoud |
|---|---|
| Aard | Verwijsbestek, vermeld via index en niet overgenomen |
| Verplicht toepassingsgebied | Overheidsopdrachten en gesubsidieerde werken van Wallonië en de Federatie |
| Mogelijke uitbreiding | Contractuele oplegging door een bouwheer |
| Structuur | Tien technische delen en een administratief boek |
| Actualisering | Jaarlijks, publicatie tussen februari en maart |
| Toepasselijke versie | Die vermeld in het bijzonder bestek |
De samenhang met het bijzonder bestek
Aangezien het CCTB een verwijsbestek is, treedt het niet in de plaats van het projectdocument. Het bijzonder bestek vermeldt de indexen en voegt toe wat het eigen is.
Het bijzonder bestek van een opdracht schrijft de preciseringen, aanvullingen en afwijkingen op het CCTB voor die op die opdracht van toepassing zijn. Het kader draagt de algemene technische inhoud, het bijzonder bestek draagt wat eigen is aan het project.
Die samenhang en haar regels komen aan bod in het artikel over preciseringen aanvullingen en afwijkingen. De drie mechanismen worden er onderscheiden.
Een jaarlijks geactualiseerd kader
Dit is het kenmerk met de zwaarste gevolgen voor een praktijkmens, en het is in het Belgische landschap eigen aan het CCTB. Het houdt verband met het jaarlijkse actualiseringsritme.
Het CCTB wordt jaarlijks bijgewerkt. Elke versie brengt normatieve actualiseringen, verbeterde beschrijvingen en nieuwe voorschriften, en de catalogus van referentiedocumenten wordt in overeenstemming aangevuld.
Twee praktische gevolgen.
De publicatie van een nieuwe versie maakt het gebruik van een oudere versie voor het opmaken van een nieuw bestek achterhaald. Een project gestart onder de ene versie en opgemaakt na publicatie van de volgende, stelt een overgangsvraag die de officiële documentatie in haar vragenlijst behandelt.
Elke verwijzing naar een versie moet gedateerd zijn. "Het CCTB" vermelden zonder versie in een contractueel document is een onnauwkeurigheid die bij geschil duur kan uitvallen.
Dit punt wordt uitgewerkt in het artikel over de jaarlijkse actualisering van het kader. Het versiebeheer wordt er uitgelegd.
Wat dit betekent voor een professional
Vier regels.
Toets wat de opdrachtdocumenten opleggen, in plaats van vanuit een algemeen statuut te redeneren.
Breid de draagwijdte van het CCTB niet uit tot het Brussels Hoofdstedelijk Gewest in een contractueel document.
Vermeld steeds de versie, met datum, zowel in een bijzonder bestek als in een meetstaat.
Toets de geldende versie op het ogenblik van opmaak, en niet op het ogenblik waarop het project startte.
Dit artikel geeft de stand van het kader op de controledatum weer en dient als vakinhoudelijke oriëntatie. Het vervangt geen juridisch advies en geen raadpleging van de officiële bron.