Varianten opties en voorwaardelijke posten

Begrip	Wat het toelaat
De variant	een oplossing die van de basisoplossing verschilt
De optie	een bijkomende prestatie, waarvan de lichting later wordt beslist
De voorwaardelijke schijf	een deel van de opdracht waarvan de uitvoering van een latere beslissing afhangt

De variant betreft het hoe, door een andere manier voor te stellen om hetzelfde resultaat te bereiken.

De optie betreft het hoeveel, door een prestatie al dan niet toe te voegen.

De voorwaardelijke schijf betreft het of, door de uitvoering van een deel van de opdracht aan een toekomstige beslissing te onderwerpen.

Een vaak verwaarloosd reglementair punt met rechtstreekse gevolgen. Het betreft de berekening van de geraamde waarde van de opdracht.

De berekening van de geraamde waarde van een opdracht steunt op het totale te betalen bedrag exclusief btw, en omvat onder meer alle vereiste of toegestane opties, alle percelen, alle herhalingen, alsook alle vaste en voorwaardelijke schijven. Opties en verlengingen tellen dus mee voor de drempel.

Het praktische gevolg is belangrijk: een opdracht waarvan het vaste deel onder een drempel blijft maar waarvan de voorwaardelijke schijven die drempel overschrijden, moet op het totaal worden geraamd. De opdeling laat niet toe aan de regels voor het bedrag te ontsnappen.

Zij verschillen door wat zij de inschrijver opleggen. Sommige zijn verplicht, andere aan zijn initiatief overgelaten.

De verplichte variant moet worden ingediend. Een offerte die haar niet bevat, is onvolledig.

De toegestane variant mag worden ingediend. De inschrijver kiest, en zijn offerte blijft geldig als hij ze niet voorstelt.

De vrije variant wordt op initiatief van de inschrijver voorgesteld, onder de voorwaarden die de opdrachtdocumenten voorzien.

De opdrachtdocumenten moeten zeggen wat is toegelaten, en bij gebrek aan vermelding zijn vrije varianten in beginsel niet ontvankelijk.

Vier structureringsregels, bepalend voor de leesbaarheid van het document. Zij betreffen de plaats, de identificatie en het totaal van elk mechanisme.

Scheid de delen fysiek. Basisoplossing, varianten, opties en voorwaardelijke schijven moeten onderscheiden gehelen vormen, met eigen totalen.

Meng nooit een optiepost in het basistotaal. Dat is de meest voorkomende fout en zij maakt vergelijking onmogelijk.

Maak elk geheel zelfdragend. Een variant moet alle posten bevatten die zij wijzigt, ook die welke zij schrapt, met negatieve hoeveelheden of uitdrukkelijke vermeldingen.

Voorzie het lot van de gemeenschappelijke posten. Een variant die de structuur wijzigt, kan posten elders in de meetstaat raken, en die gevolgen moeten zichtbaar zijn.

Drie mechanismen komen geregeld voor.

De omvangen lopen van offerte tot offerte uiteen. Kaderen de documenten de inhoud van een vrije variant niet strikt, dan stelt elke onderneming een andere voor, en zijn de prijzen niet meer vergelijkbaar.

Opties worden anders geraamd naargelang zij waarschijnlijk worden geacht of niet. Een onderneming die op de lichting van een optie anticipeert, kan haar basisprijzen navenant bijstellen.

De kruiseffecten zijn niet zichtbaar. Een variant die een lot verlicht, kan een ander verzwaren, en een totaal per geheel toont dat niet als de gehelen niet volledig zijn.

Vandaar de kernregel: vergelijking geldt enkel tussen gehelen met dezelfde omvang. Basis met basis vergelijken, variant met de overeenkomstige variant, nooit een globaal totaal met een ander.

Vier regels.

Bepaal de inhoud van elke toegestane variant strikt, anders wordt vergelijking onwerkbaar.

Raam de opdracht op het totaal, opties en voorwaardelijke schijven inbegrepen, vóór u de procedure kiest.

Toets de zelfstandigheid van elk geheel in de meetstaat, met name de door een variant geschrapte posten.

Vergelijk per geheel, nooit per algemeen totaal. Een totaal dat verschillende omvangen optelt, betekent niets.